Bir Katilin Güncesi

 

Bir Katilin Güncesi, Bir Podcasterın Anıları, Uzmanlık, Muhabbet ve Yemek Yapmanın Zorluğu

Kim Young-Ha’nın yazdığı Bir Katilin Güncesi kitabından bahdeceğim bugün. Biraz keskin bir geçiş oldu. Timaş Yayınları’ndan okuduğum bu kitabı Korece aslından çevirenler Özlem Gökçe ve Açelya Yavuz olmuş.

Çocuk kitaplarından böyle hafif iç karartan, yer yer düşündüren, etkileyici sonuyla da sizi şaşırtan güzel bir kitaptı. Bir günde bitirmeye çalıştım ama bitiremedim. İki kere falan baştan başlamak zorunda kaldım. Alzheimer hastası eski bir seri katilin anılarını yazdığı bir hikaye. Güzel bir teması var.

Bu hastalığın bu kadar zorlu yanları olduğunu, yani Şahsiyet’i falan seyretmeme rağmen bilmiyordum. Daha böyle bilmediğimiz yönlerini anlatmış. Açıkçası güzel de, başarılıydı, beğendim. Biraz dediğim gibi hem Şahsiyet’i hem Memento’yu — o filmi de çok severim — hatırlattı. Değişik bir kitaptı.

Bu yazarı da zaten ilk defa bu kitap sayesinde tanıdım. Bakalım, belki başka kitaplarını da okuruz. İlk anlatımda başlayayım:

“Kadınların yüz ifadeleri çözmesi zor bir şifre gibidir. İncir çekirdeğini doldurmayacak konulardan yaygara koparırlar. Karım ağladığında gıcık olurdum, güldüğünde öfkelenirdim. Didiklercesine konuştuğunda dayanılmaz derecede sıkıcıydı. Onu öldürmek istediğim zamanlar oldu ama kendimi tuttum. Bir kadın öldüğünde ilk şüpheli her zaman kocasıdır.”

Ben de bu alıntıyı niye aldıysam, tuhaf da hissettim şimdi ama kitabın aslında gidişatını gösteren bir bölüm burası… Katilimiz iki kere evlenmiş ve ilk cinayetine de babasını öldürerek başlamış. Böyle bir psikopatlığı var. İkinci eşi de duygusuz olduğu için terk ediyor onu da o da diyor ki: “Acaba gördü mü beni? Bu cinayetlerimden mi şüphelendi?” diyor ama sonra da ona çok ihtimal vermiyor. Çok iyi saklandığını, kamufle olduğunu düşünüyor. Televizyonda çıkan ama seri katilleri anlatan uzmanlardan da gıcık oluyor. Onunla ilgili de şöyle bir bölüm var:

“Dünyadaki tüm uzmanlar benim bildiğim bir alanda konuşana dek gözüme uzman olarak görünürler.”(s.40)

Çünkü bildiğin bir konuda konuştuklarında ne kadar saçmaladıklarını, sırf o ekranlarda daha çok seyredilmek için palavralar sıktıklarını anlıyorsun. Ve yine kendi içini döktüğü bir bölüm:

“Otuz yıl boyunca çok insan öldürdüm. O zamanlar gerçekten çok sıkı çalıştım. Çoktan zaman aşımına uğradı. Çıkıp anlatabilirim. Amerika’da olsaydım anılarımı kitaplaştırırdım hatta. İnsanlar herhalde küfür ederler. Ederlerse etsinler. Daha ne kadar yaşayacağım ki sanki… Düşününce, ben de aklına koyduğunu yapan bir herifim. O kadar uzun süre işlediğim cinayetleri birden kestim. Hislerimi tarif edecek olursam, bilmem, gemisini satmış bir denizci ya da emekli olmuş bir asker gibi hissediyorum. Kim bilir, belki Kore ya da Vietnam Savaşı’nda benden daha fazla insan öldürenler de vardır. Onların hepsi mi gece uykusuzluk çekiyordur? Çekmiyorlardır. Suçluluk duygusu özünde zayıf bir histir. Korku ya da öfke, kıskançlık gibi duygulardır güçlü olan duygular. Korku ve öfke içindeyken insanın uykusu gelmez. Suçluluk duygusu yüzünden uyuyamayan kahramanların olduğu film ya da dizileri görünce gülüyorum. Hayattan bihaber senaristler nereden buluyorlarsa böyle hikâyeleri.”(s.41)

Gibi bir ahkam kesiyor. Dışlanmaktan korkuyor ve korkuyla suçluluğu karşılaştırdığı güzel bir bölümdü burası… Kendisini daha çok suçlu olarak mı görüyor? Korkak olarak mı görüyor? Çünkü artık yetmiş beş yaşında basmış ama 45 yaşında falan da bırakıyor insan öldürmeyi.

Çünkü orada da değişik bir şey… Bir trafik kazası gibi bir şey geçiriyor galiba ve ondan sonra “Bu öldürme isteğim geçti” diyor. Yani aslında beyninde bir sorun var muhtemelen, o yüzden sosyopat gibi bir şey zaten. Yani duyguları hissedemediği için mi yapıyor? Daha sonra yaşlandığında Alzheimer teşhisi konuyor. Ve doktorlar da onun yüzüne bunu şu şekilde anlatıyor:

“Raylar son bulmuş ama bunu bilmeyen yük treninin hızla yola devam ettiğini düşünün. Ne olur? Rayların son bulduğu noktada tren ve yükler sürekli üst üste binecektir, öyle değil mi? Ortalık hallaç pamuğuna döner, değil mi? İşte sizin beyninizde meydana gelen durum bu.”(s.42)

Ne kadar, ne kadar kötü bir durum… Ve yakın geçmişi daha çok unutuyor özellikle, bu kahramanımız… Kahramanımız diyorum şu an, ismi de geçmiyordu sanki, ne… Hiç hatırlamıyorum, yok gibiydi. Zaten pek karakter, önemli bir karakter yok gibiydi. Bir Inhi var işte ondan da şu an çok önemli olduğu için hiç bahsetmeyeyim. Kendiniz keşfedin, çünkü konu o zaten aslında… Ve bir polis memurumuz var.

Seri katilin aslında son bir iş… Hafızasını böyle yitirmesiyle bir iş daha yapma arasında gidip gelmesini ya da tereddütleri, korkuları… Bunu çok güzel anlatmış yazar…

Hepimizin dikkatini çeken yine çok tehlikeli bir durum. Burada sigortacı söylüyordu onu:

“Günümüzde insan ömrü eskiye göre çok uzadı ya, ‘çok uzun yaşama riskine’ karşı da hazırlık yapmalısınız.” “Çok uzun yaşama riski”. Zamane insanı pek de eğlenceli laflar üretiyor. Hiçbir şey söylemeden sigortacının yüzüne alık alık baktım. “Çok uzun yaşama riski”ni ben yüzde yüz azaltacak bir şey biliyorum. Gözlerimde bir tehdit emaresi sezmiş olmalı ki kadın biraz sindi.”(s.46)

Evet, burada biraz ben de şüphelendim: “Acaba bunları uyduruyor mu?” diye. Çünkü bir hayat sigortası yapacaksanız ve böyle bir şey söylüyorsanız yapmazlar herhalde. Yani resmen itiraf eder gibi… Bir yerde de yurt dışına çıkarken mesleğini sorduklarında “killing people” diyordu. Orada da memur “healing people” olarak duyuyor onu ve doktor zannediyor. İnsanları iyileştirdiğini… Öldürdüğünü değil. Ama yani “insanları öldürüyorum” derseniz de doktor olduğunuzu zannedebilir.

Bir de şiir atölyesine gidiyor mesela. Böyle kanlı, bıçaklı, cesetli şiirler yazıyor. Orada da öğretmen “çok güzel metafor kullanmışsın” falan yapıyor.

“Bunlar benzetme değildi” diyor. Metaforun anlamını bile bilmiyor falan, oradıs da komikti. Böyle bir karakter işte. Ama kızına karşı çok hassas bir baba:

“Bakımevine göndersene. Öz baban bile değil madem, ne diye sen tek başına tüm yükü üstleniyorsun ki?” Arkadaşının mesajı devam etmiş. “Suçluluk duygusuna kapılma. Nasıl olsa hiçbir şey hatırlamayacak, değil mi…” Inhi şöyle cevap vermiş: “Her ne kadar demans hastası da olsa duyguları yok olmuyormuş.” Duyguları yok olmuyor. Duyguları yok olmuyor. Duyguları yok olmuyor. Tüm gün bu düşünce kafamda dönüp duruyor.”(s.49)

Evet, kızının burada arkadaşlarıyla konuşmasına şahit mi oluyordu? Burada mesaj diyor ama mesajlarını mı görüyordu?

Orayı şu an çok ben de hatırlamıyorum ya… Aralarında büyük bir yaş farkı var. Kendisi işte yetmiş beşken, yirmi yaşlarında bir kızı var. Çünkü evlat edinmiş. Aslında evlat edindi derken de öldürdüğü bir kadının küçük kızıymış. Bu öyle anlatıyor yani, hepsini… Ve o kızı bir… Aynı kendisi gibi başka bir seri katil öldürmeye çalışıyor. Ondan da koruyor biraz, onun çatışması yani. O seri katil öldürmeye çalışıyor aslında kitap boyunca.

Olayı da şu an söyledim ama tüm heyecanı buradaydı ama unutmamamız gereken şey: Bize bunları anlatan kahramanın da bir Alzheimer hastası olduğu.

“Gülünecek pek bir şey olmasa da kahkahalar havada uçuşuyordu. Inhi, bize eşlik eden sosyal hizmet görevlisine, “Birbirlerini anlayıp nasıl sohbet ediyorlar?” diye sordu. Görevli herhalde daha önce de bu soruyu almış olmalı ki tereddüt etmeden yanıtladı. “Nasıl ki sarhoşlar kendi aralarında eğleniyor, sohbet etmek için mutlaka bir mental kapasite şart değil.”(s.88)

Ve huzurevini ziyaret ediyorlar. Orada onların bu kadar çok konuşmasına, birbirleriyle sohbet etmesine şaşırıyorlar ilk başta. Çünkü onlar da mutlu görünüyor gayet. Ama tabii ki kahramanımız kendisini orada hayal bile edemiyor.

Yani orası onun için hapishane gibi bir şey. Hastanelerle hapishaneleri kıyasladığı güzel bir bölüm de var. Orayı almamışım, şu an hatırladım. Zaten ben bu kitaptan bayağı bir yer almamışım. Çok daha fazla notum vardı. Vaktim de çok kısıtlı… Bir an evvel hem ses kaydını hem yazıyı yetiştirmem gerekiyor ki biraz yedek bölüm de yapmam lazım.

Artık hazır fırsat bulabilmişken… Şu aralar bir on günüm var yaklaşık. Hızlı hızlı kitap okumam gerekiyor çünkü son gün, aynı gün içinde böyle bölüm yapmaya çalışınca çok zorlanıyorum bu şekilde. Önümüz de Ramazan var. Daha da vakitler birbirine karışacak. Yani o yüzden biraz ben de bu seri katil gibi görevi bir an önce yapmaya çalışıyorum.

Şu an bu işi… Son anlatıma böyle geçeyim. Biliyorum biraz her şey karıştı. Söylememem gereken önemli yerleri de söylemiş olabilirim. Umarım kitaptan alacağınız keyfi kaçırmaz.

“Her şey birbirine girmeye başladı. Yazdığımı sandığım şeylere bir bakıyorum ki yazmamışım. Ses kaydı yaptığımı düşündüğüm şeyleri yazmışım. Veya tam tersi. Hatırladıklarımla kaydettiklerimi artık ayırt edemiyorum.”(105)

Bütün bu notları da biraz hem hatırlamak için yazıyor, hem de sonradan bir ses kaydı cihazı alıyor kendisine… Alzheimer hastaları ilerleyen dönemlerinde sadece tek bir iş yapabiliyorlarmış. En çok zorlandıkları şey de — kadınların özellikle — yemek yapmakmış. Çünkü yemek yaparken, diyor, birden fazla işi yapmak zorundasınız aynı anda.

Benim de gerçekten şu an bile aklı başında halimde bile çok zorlandığım bir şey: Kesiyorsun, öbür tarafta o pişiyor, altı yanıyor, kızarıyor, işte yok, onu atacaksın. Domatesler, biberler… Bir şeyler… Sürekli oradan oraya koşturma… Nasıl insanlar yani? Yemek yapıyor tek başına… Çok hayret ediyorum.

O yemek yaparken bir yandan işte salata yapma falan… Çok zor bir şey.

O yüzden de kendini o ses kaydıyla… Sadece tek bir iş yapması gerektiğinde bile hatırlatıyor. İşte “mutfağa gideceğim ve su içeceğim” deyip kaydı durdurup mutfağa gittiğinde unutuyor ne yapacağını… Kaydı dinliyor ve hatırlıyor ama bazen dinlemeyi de unutuyor. Bazen kayıt almayı da… İlerleyen evrelerde zaten bu hastalar yemek yemeyi bile unutuyorlarmış.

Çok, çok zorlu bir hayat, çok zorlu bir hastalık. Zaten insanların beyinlerini bu çipleri falan da en çok Alzheimer’ı yenmek için yapmaya çalışıyorlar, uğraşıyorlardı. Umarım bir çaresi, bir çözümü bulunur bunun ve daha fazla insan bu hastalığa yakalanmaz. Seri katiller için bile yani… O kadar tehlikeli… Allah düşmanımın başına vermesin derler ya, işte öyle bir hastalık.

Neyse, bu temennilerle bitireyim bari bu kitabı. Sonu… Dediğim gibi oldukça şaşırtıcı. En azından benim için… Polisiye roman okuyanlar için belki çok daha önceden bile tahmin edebildiler sonunu ama ben beğendim. İçerideki o kısa kısa bölümler… Çok kolay okunması… Yüz otuzlu sayfalarda bitiyor olması lazım. Haftaya yeni bir kitapla görüşmek dileğiyle diyerek bitireyim bugün. Çok teşekkür ederim vakit ayırdığınız için.