Hızlı Yaşlandıran 18 Hata

 

Hızlı Yaşlandıran 18 Hata, Önce Temizlik, Buzdolabını Seyretmek ve Gözle Başlayan Sindirim

Uzman Doktor Eyyüb Yılmaz’ın yazdığı, Hayat Yayınları’ndan çıkan bu kitabı, YouTube’daki Doktor Fitt kanalında duyup keşfettim. Daha doğrusu yazarımızı bu kanalda keşfettim. Ramazan ayında karşıma çıkan “Acıkmadan, Susamadan, Gençleştiren Oruç” başlıklı videosunu izleyip kanalı takibe almıştım ve o zamandan beri neredeyse tüm videolarını seyrettim ve sıra geldi kitaplarına.

Press enter or click to view image in full size

İlk bulabildiğim kitabı da bu oldu. Aslında bundan önce yazdığı “Beslenerek İyileş” isimli bir kitabı daha var. Onu bulamayınca mecburen bunu okudum.

11 bölümden oluşan bir içindekiler bölümü var, kısa bir girişten sonra.

İçindekiler
Giriş
1. Bölüm HlZLI YAŞLANDIRAN 18 HATA
2. Bölüm HÜCREYİ TANIMA
3. Bölüm TERCİHLER VE HASTALIKLAR
4. Bölüm BİTMEYEN YAŞAM ENERJİSİ
5. Bölüm DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KONULAR
6. Bölüm BESLENMENİN GENEL KAİDELERİ
7. Bölüm GIDALARDA ARANAN TEMEL MADDELER VE BESİN TAKVİYELERİ
8. Bölüm SAGLIK İÇİN ÖNEMLİ KONULAR
9. Bölüm KOMEDİLER
10. Bölüm TARİFLER
11. Bölüm KORONAVİRÜS DÖNEMİNE ÖZEL

Kitap 2021 yılında sanırım çıktığı için korona için de ayrıca önemli. Ben zaten YouTube’da da o dönem videolarına özellikle dikkat ettim. Bakalım neler söylemiş, neler demiş. Üzerinden tabii yıllar geçtikten sonra bu konuda eleştirmek daha kolay olabiliyor ama o dönem için gayet doğru açıklamalarda bulunmuş ve “Acıkmadan Susamadan Gençleştiren Oruç” ile ilgili de çok güzel bir salata tarifi vardı. Gerçi daha az sonra ben bunu birkaç arkadaşımla da paylaştığımda bu salatayı zaten bildiklerini söylediler ama ben bilmiyordum tabii ki. Gayet güzel tok tutan ve sizin susamanızı da engelleyen harika bir salata gerçekten.

Bu harika bir sahur olabilir, kahvaltı olabilir ya da akşam yemeği bile olabilir; içeriğindeki o zeytinyağı sayesinde. Şimdi 6 tane rendelenecek şey var bunda: kırmızı pancar, havuç, turp, yeşil elma, kereviz ve ayva. Altı tane sebzeden iki tanesini rendeliyorsunuz, en fazla iki tane. Yani daha sonra her gün aynı şey olmaması için hem değiştirebilirsiniz hem de size bir seçenek yani.

Ve buna bolca sirke, zeytinyağı ve limon ekliyorsunuz. En bol olması gereken zeytinyağı, limon ve sirke biraz daha az olabilir. Ve buna da daha doyurucu olması açısından ceviz, fındık, badem veya kabak çekirdeği içi — bu dördünden de sadece birini. Ya ceviz, ya fındık, ya badem, ya da kabak çekirdeği içi. Bunu yediğiniz zaman açlık da susuzluk da çok az oluyor. İnanılmaz bir salata.

Ben şimdi bu tarifi deneyince, işe yaradığını görünce tabii hemen kitaplarına baktım. Bu kitabı da bulunca okudum, bitirdim. Çok çok uzun, yani 400 küsur sayfa diye hatırlıyorum, 360'larda da olabilir. Alıntılarım da 336'da bitmiş.

Tarifler kısmı, evet, tekrar tekrar bakıp not alabileceğiniz önemli bölümlerden. Komediler kısmı adeta fıkra tadında — yaptığımız hatalar, işte yürüyüş adı altında gidip de yolda yediğimiz yemekler. Genel olarak biraz Canan Karatay tarzı, benzer bir ekol ama Aidin Salih gibi değil mesela. Ben onunla ilgili de Altay Cem Meriç’in iki tane videosunu seyrettim ve yani zamanında ben de okumuştum o kitapları ama iyi ki onlar üzerine bir yazı yazmamışım, bir böyle bölüm yapmamışım. Çünkü benim de orada kafamı karıştıran şeyler vardı, onları da Altay Cem Meriç çok güzel açıklamış.

Bu aralar evet YouTube’da biraz fazla vakit geçiriyorum, o yüzden okumalarım azaldı ama bir şekilde telafi edeceğiz bakalım. Özel hayatımdan dolayı okumalarım azalmadı, yolda geçirdiğim zamanı daha çok değerlendiriyorum diyeyim ve gerekli yerlere de mesajımı gönderip ilk anlatımla başlayayım.

“Ortaokul dönemimde gece uykulanm son derece sorunluydu, uykuya dalmakta çok zorlanırdım. 8–10 kişilik yatakhanelerde yatardık ve herkesten çok sonra uykuya geçerdim. Bu nedenle de sabahları yorgun uyanırdım. Ancak bu durumun bana faydasının olmadığını da söyleyemem. Uyuyamadığım zamanlarda kitap okurdum ve o yıllarda bu vesileyle çok sayıda kitap okumuş oldum. Öyle ki bir okul döneminde yaklaşık kırk kitap bitirmiştim ve hayata bakış açım da o dönemde şekillenmeye başlamıştı.
Bir gün sınıftaki okuma listesini takip eden Yahya Öğretmen, beni yanına çağırarak ‘Evladım, sınıfın kitaplığında okuyacağın kitap kalmadı, sen şu kırtasiyeye git, okumak istediğin kitaplan al, ücretini de benim hesabıma yazmalarını söyle. Kitap okumayı da sakın aksatma.’ dedi. Uykuya dalamamak her zaman kötü bir şey değilmiş demek ki. Uyuyabilmek için her gece 15–20 sayfa kitap okumak zorunda olmak ise çok güzelmiş …”(s.27)

Burada da kendi gençliğimi de gördüm. Ben de eskiden uykuya dalmak için kitap okurdum zaman zaman. Her zaman değil tabii ama bazen.

Peki neden uyuyamıyor yazarımız? Kötü beslenme hayatındaki o, daha üniversite öğrenciliği bitene kadar bile geçmeyen, doktor olduğunda bile hâlâ çözüm bulamadığı, tıbbi beslenmeyle tanıştığında iyileşen adeta ve bu iyileşmeyle insanlara da şifa olmaya çalışan bir doktor yazarımız. Ve kitapta önce bu kendi hikâyesinden bahsediyor. O açıdan bence etkili oluyor. Yani Nasrettin Hoca diyor ya “bana eşekten düşen birini bulun” diye. Yani yazarımız da o zorlu yollardan geçmiş, o hatalı tercihleri yapmış.

Düzgün beslenmeyerek, şekere, sağlıklı zannettiğimiz meyvelere bile — ya sadece şeker de değil, buradaki mesele hatalı beslenerek, bazen o doğru zannettiğimiz besinlerle kendisini adeta zehirlemiş. Mesela bir tabiri var: “Kavrulmuş kuru yemiş sigaradan daha zararlıdır.” diyor. Türk yemek yapma tarzı, bütün o yağları hep kavurmamız, önce yakmamız — yani bunun kadar zararlı olduğu, her şeyi okside etmemiz, antioksidan değeri olan çok önemli besinleri bile öldürmemiz, kızartmamız, bir anlamda ondan sonra da kendimize zarar vermemiz.

Çok geniş bir alan olduğu için ben de bu kitaptan ne kadar bahsedebilirim bilmiyorum. Yanlış şeyler söylemekten de kaçınmak istiyorum. O yüzden özellikle YouTube kanalını söyledim, Doktor Fitt. Oradan siz de takip edebilirsiniz, yaklaşık iki günde bir yeni videolar atıyor sürekli. Mutlaka ilginizi çeken bir bölümü olacaktır.

Bu kitapta da söylediği gibi bunu bir hayat felsefesi yapmamız lazım. Bu öyle sadece öğrenilebilecek, bir kere okuyup bitirip uygulanabilecek bir şey değil. Çünkü süregelen hatalı alışkanlıklarımız var, bu hatalar yaşam tarzımız olmuş. Yani artık bunu düzeltebilmek için de sadece bir kitap okuyup değişemezsiniz. Tekrar tekrar okuyup belki notlar çıkartıp uygulaya uygulaya görmemiz lazım.

Mesela ekmeği nasıl keseceğiz, nasıl yemeyeceğiz, neden bu kadar zararlı ve bunun önüne geçeceğiz. Yazarımızın hiçbir şeyi bu şekilde “kestin, bıraktın, bir daha yemeyeceksin” gibi bir tavrı yok. Ekmek yiyeceksin, mayasız undan yapılan ekmeği yiyeceksin diyor mesela. Veya işte kamışları falan alıyor, değişik değişik pizzalar yapıyor. Çikolata yapıyor hurmadan, işte gerçek kakaodan falan. Tatlıya karşı değil kesinlikle, ama paketlenmiş, içinde ne olduğu belli olmayan şeylere tabii ki karşı.

Gerçi bunları artık çok fazla biliyoruz ama mesela kavrulmuş kuru yemişin zararlarından çok fazla insanın haberi yok. Sıkma portakal suları, sıkma meyve suları — ne kadar taze bile olsa, olmadıktan sonra onların vereceği zarardan, maalesef bunu anlatmak da biraz güç. O yüzden ben de anlatmaya çalışmayayım daha fazla ve sırayla alıntılarımı paylaşayım:

“İnsan nedenleri ve hayalleri olduğu sürece yaşama tutunabilen bir varlıktır. Nedenler ve hayaller bittiğinde kişinin yaşam enerjisi de biter. Hatta bu süreç o kadar yavaş ilerler ki kişi bunun farkına bile varmaz.”(s.69)

Burada verdiği örneklerde işte “şunu bir yapayım, rahat edeceğiz”, “bir emekli olayım”, “işte şu evi alayım”, “şu arabayı alayım” — ya böyle geçici, kısa vadeli ya da çok uzun vadeli olmayan, ya da bir yerden sonra biten hedefler. Ulaşıldıktan sonra da insanın yaşam enerjisini de bitiriyor.

Mesela tatlı yeme isteği bir yaşam enerjisidir diyor yazarımız. Bu mesela benim hoşuma gitmişti ilk duyduğumda. Kötü bir şey değil, yani kendinizi kötü hissetmeniz gerekmiyor bunun için. Sadece doğru nedenleri, doğru hayalleri bulmak belki de önemli olan.

“Vücudun su kaybına neden olan alışkanlıklardan, örneğin kahveden biraz bahsetmek istiyorum. Çünkü kahve azaltılmadan bu süreç layıkıyla işleyemeyecek Kahveyi azaltınanın yolu da fazlasının zararlı olduğuna ikna olmaktan geçiyor. Ben haftada 3–5 fincanı geçmeyecek kadar kahve içerim. Bunun nedeni elbette kahveyi sevmemem değil. Buyurun kahvenin yaşadığı süreci birlikte izleyelim … Kahvenin yeşil halden hepimizin bildiği koyu renkli çekirdeklere dönüşmesi için kahve, ilk olarak 260 derecede 5 dakika boyunca kavrulur. Ardından ısı düşürülerek 175 derecede 5 dakika daha kavrulur. Bu kavurma işleminden sonra yeşil renk, açık kahverengi olur. Sonra kahve cinsine bağlı olarak 182 derecede 2 ila 5 dakika arasında pişirilerek çekirdeklerin çatlaması sağlanır.”(s.103)

Ve yine ezber bozan bir bölüm:

“Sıfır karbonhidrat içeren özel kandida diyederiyle beklenen başarının elde edilemeyeceğini bilmenizi isterim. Hatta bu programlan uygulayan kişilerde aşın unutkanlık, depresyona meyil ve agresiflik görülmektedir.”(s.159)

Çok keskin diyetleri yaparkenki ruh haliniz, sinir ya da enerjinin hiç kalmaması, belli bir yerden sonra işte 21 gün sıfır şeker, 40 gün, 50 gün — onu uzatanlar da olabiliyor. Zaten ne kadar uygulanabilir onu geçtim.

Bir de o iki günlük açlıklar mesela — ben hep onları çok sağlıklı zannederdim. Halbuki insan her gece yeni hücreler üretiyormuş mesela, özellikle uykusunda, ve o yüzden aç uyumak çok zararlıymış. Evet açlık faydalı doğru ama yeni hücreler yapılacakken, gerekli yakıtı nereden alacak? Yine o yıkılan hücrelerden yapmaya çalışıyor.

Ya da şöyle bir örneği var mesela yazarımızın: Dünyanın en güzel malzemeleriyle, en ünlü şefiyle, en güzel mutfağıyla, en güzel yiyecekleriyle bir yemek hazırlayacaksınız. Ama mutfak pis, kirli; tabaklar, çanaklar, tencereler yıkanmamış, temiz değil. Yani bu durumda yapılacak olan yemek ne kadar sağlıklı olabilir? O yemeği yer misiniz? İşte biz de o vücudumuzu temizlemeden, gerekli atıklardan kurtulmadan, düzgün sindiremeden yediklerimizi, yaptığımız diyetler, yediğimiz o faydalı şeyler bile buna benziyor. Yine size zarar veriyor günün sonunda. O temizlik çok önemli.

Çok çeşitli yememek gerekiyormuş mesela. Bunu hep duyardım ama nedenini o kadar iyi anlayamazdım, çünkü sindiremiyorsun. Bu kadar basit yani, aslında o kadar zor bir şey değil ama iftarlarda, kahvaltılarda o çeşit çeşit her şeyden yeme isteği — bunları bir an evvel bırakmak lazım. Ama ben böyle konuşacak olursam saatlerce sürecek podcast. O yüzden devam ediyorum.

“Sağlığımız için üzerinde önemle durmamız gereken bir diğer konu da duygulardır. Temiz ve antioksidan kaynaklı beslendiğimiz kadar, kirli düşünce ve duygulardan da arınmamız gerekir. Kin, nefret, korku, yüksek kaygı gibi duyguların sadece ruhu incittiği sarulır. Oysaki hücrelerin bir de enerji boyutu vardır ve negatif duygular, hücrelere en az fastfood beslenmek kadar zarar verir. Kitabın konusu duygu kontrolü değil ama sağlık yolculuğu, duygu dünyamızdan bağımsız da değil. Bu yüzden sizi mutsuz eden düşünce ve olayların düzelmesini tüm samimi duygularınızla istemeli ve bunun için adım atmalısınız. Kurtulmak istediğiniz her bir kötü alışkanlığınızı ardınııda bırakmak için niyet etmelisiniz.”(s.165)

İnsanın sihirli gücü gibi bir şey de niyet diyordu. Kafaya koyduktan sonra istediğini başarabilen, yapabilen bir yapıya sahibiz aslında. Tabii önce harekete geçmemiz lazım. Düşüncelerden de kurtulmamız lazım. Kötü hissederek yediğiniz bir şey de mesela sizi daha da kötü etkiliyor. Mesela kahvaltı, orayı da almışım.

“Aslında beş ayrı öğünde tüketilmesi gereken gıdaların hepsini bir kalıvaltı sofrasına sığdırdığınız zaman bunun adı ‘kahvaltı’ olmaktan çıkar ve siz, fayda yerine zarar görmeye başlarsınız. Enerji toplamak istediğiniz sofradan halsiz ve yorgun bir biçimde kalkarsınız.

Bir hekim olarak her gün hemen hemen aynı tabioyla karşılaşırım; sağlığına çok dikkat ettiğini sanan, doğru gı daları yanlış kombinasyonlarla tüketen ve bunun sonu cunda da hastalanan insanlar. Bu en tehlikeli gruptur çünkü yaptıklan sağlık adına yaptığını düşünür. Her şey doğrudur ancak neticede bir sorun vardır. Peki bunun sorumlusu kim? Elbette ki algı yönetimi yapan medya!”(s.171)

Diyerek reklamlardan, medyadan, televizyon programlarından dem vuruyor. Yapılan yanlışlardan, hayatın içinden yine örnekler veriyor. İnsanların bir de sağlıklı beslendiklerini zannederek, sağlık adı altında yaptıkları yanlışlar. Sonra bakın su hakkında ne diyor:

“Susamamak için bol bol su içmek de bir diğer doğru bilinen yanlıştır. Susamamak için içilen fazladan suyun vücuda hiçbir faydası olmayacağı gibi birçok zaran olur. Çünkü suyun fazlası vücutta tutulmaz ve en geç 3 saat içinde vücuttan atılır. Her su çıkışıyla birlikte değerli mineraller de uzaklaştırılmış olur ve gerçek su ihtiyacının olduğunu 7. ve 8. saatlerde bedende yeterli su kalmamış olur. Aynı zamanda içilen fazla su, midenin yeterli asitlik düzeyine ulaşmasına engel olur.”(s.195)

Burada altı çizilmesi gereken nokta fazla su — bardak bardak içilen, günde 2–3 litreden de daha fazlası. Pet şişelerde içilen sular mesela, dışarıdan aldığımız. Ya ben olabildiğince az içiyorum bunları, mecbur kalmadıkça içmiyorum ve anlaşılamıyorum da bu nedenden, bundan dolayı biraz yadırganıyorum ama zararlı çünkü, sağlıklı değil o kadar. Sağlık adına içiyorsunuz belki ama en azından şu yemekle birlikte — yemekle birlikte de ben hiç su içmezdim eskiden. Bir bardak içilebilirmiş, böyle az bir şekilde de olsa.

Ama diğer içecekler hiçbir şekilde, kesinlikle. Yani gazlı içeceklere, kolalara, şeylere falan hiç girmiyorum bile zaten. Ve meyve suyu başlı başına bir zarar arkadaşlar. Kesinlikle içmeyin, yani mecbur içmemeniz gerekir. Onun yerine o meyveyi yemek, posasından faydalanmak.

Peki hiç meyve yemeyecek miyiz, tatlı yemeyecek miyiz? Bunlar işte bir öğün, çok çok önemli bir öğün ve ara öğüne gerek yok. Bir akşam yemeğiniz mesela bir tatlı, yanında işte badem, fındık, kabak çekirdeği olabilir. Yağla birlikte şekeri mesela birlikte tüketmek gerekiyor, doğru şekilde vücuda dağılabilsin diye. Yağ vücudun işçisi, o yüzden olabildiğince faydalı, sağlıklı yağlardan yemek.

Protein ise bir mühendis gibi aslında. Çok fazla yemenize gerek yok, doğru proteinleri doğru şekilde, hazmedebileceğiniz kadar yemek. Haftada bir ya da iki kere yenilen et yeterli olurmuş aslında. Peynir mesela haftada bir ya da iki kere en fazla; peynirin sindirilmesi çok zor olurmuş.

Bunlar benim yazarımızı tanıdıktan sonra uyguladığım ve faydalarını gördüğüm konular. O yüzden bahsediyorum bu şekilde, yoksa anlatmazdım. Ve burada çok güzel bir alıntı. Sırf bu alıntı için bile okunur yani bu kitap.

“Her gün saman yediği halde bıkmayan kuzulada ilgili, bir besiciye hayretimi ifade ettim. Nasıl her gün aynı samanı yedikleri halde bıkmıyorlardı? Besici bana demesin mi ‘Hocam biz bu yemierin içine lezzetini değiştirmesi için arpa, yonca, yulaf vb. katıklar ekleriz.’ Şaşırmıştım, bir koyun kadar bile damak zevkimiz yokmuş meğer. Aynı ürünü her sabah yiyoruz ama sıkılmıyoruz. Şimdi neden sıkılmadığımız sorusunun yanıtma gelelim. Hamur ürünleri glutenomorfin etkisi oluşturur, hamur yedikçe daha fazla hamura iştah duyarız. Tıpkı madde bağımlıları gibi daha fazlasını isteriz. Bu sebeple de hamur kapanından kendimizi kurtarmak o kadar da kolay değildir. Kuvvetli bir bilinç ve iradeye sahip olmak gerekir. Her sabah sirnit veya poğaça yemeyi bıraktığınııda bağırsak floranızda değişimler olmaya başlar. Sirnit yerine elma, armut, üzüm vb. mevsim meyveleriyle bir miktar kavrulmamış çerez yediğinizde altı ay sonra yaşayacağınız değişimler sizi inanılmaz hafif, güçlü ve başarılı hissettirecektir.”(s.261)

Burada kavrulmamış olması kesinlikle çok önemli ve 6 ay gibi mesela uzunca bir dönem. Şimdi yıllarca kötü besleniyoruz ve 10 günde, 15 günde, bir ayda, 2 ayda her şeyi çözmek istiyoruz. Bu kadar kısa süreli doğru beslenmeyle bütün her şeyi çözeceğimizi zannediyoruz. Bu da büyük bir yanlış, en büyük yanlış olabilir yani düştüğümüz. Sonra da bırakıyoruz tamamen.

Hatta diyet zaten hoş bir kelime değil, kendimizi cezalandırıyormuş gibi. Bu bir yaşam tarzı olmalı ve hep o şekilde devam etmeli.

Hiçbir zaman gazlı içecek içmemelisiniz. Bu yani belki maden suyu, o da meyveli olmayacak mesela, ya da çok nadir işte ayda yılda bir denk geldiyseniz öyle o şekilde. Ona da mesela izni var yazarımızın. Hep böyle zararlı şeylerden bile eser miktarda alırsanız vücut onu tolere edebilir diye savunuyor. Bu da mesela sizi rahatlatan bir şey aslında. Çünkü kimileri çok daha keskin, kesinlikle hiçbir şekilde olmaması gerektiğini savunurken, mesela ben de diyet yaptığım zaman öyleyimdir. Hiç şekilde bozulduğu an tamamen bozarım yani.

O yüzden arada bir böyle çok ufak, işte ikram edilen şeyler mesela, nadiren de olsa yemek dünyanın sonu değil. Yani onu tolere edebilirsiniz, yeter ki hayatınızın genelinde uyun bu kurallara, doğru beslenin.

Son olarak da zaten kitaptan çıkarmanız gereken en önemli ders şu:

“Sizden isteğim, acele etmeyin, yaşam biçimine çevirmek için bilgiyi paylaşın, kitabı başucu eserler arasına alınız, BESLENEREK İYİLEŞ eserimi 13 defa okuyan bir dostum gibi yapmasanızda en azından 2–3 defa tekrar okunması gerekir, aksi halde bir defa okudum, mantığını anladım sanabilirsiniz, oysa zamanın aşın derecede unutturucu etkisi karşısında hiçbir şeyin aklınızda kalmadığını göreceksiniz.”(s.336)

Kesinlikle işte en büyük nokta, bütün bu okuduğumuz kitaplar, yazdığımız, çizdiğimiz, hatta üzerine konuştuğumuz, vakit geçirdiğimiz, kafa patlattığımız her şeyi öyle hızlı unutuyoruz ki — her gece yeminler ediyorum diyor ya Feyyaz Yiğit bir filminde, “Ölümlü Dünya” mıydı neydi, neyse, çok şu an konum o değil ama o geldi aklıma nedense. Eyleme dökmediğiniz zaman istediğiniz kadar yeminler edin, hem unutacaksınız hem sizin üzerinizde bir yük olacak. Yavaş yavaş, yapabildiğiniz kadar, adım adım düzeltip, bazı şeylerin doğru sonuçlarını görüp ondan sonra o şekilde ilerlemek gerekiyor.

Ve şu beslenme işini çözmemiz gerekiyor. Yani bütün bu hastalıklar, ilaçlar, reflü mesela — ya reflünün çok büyük bir nedeni yemekte içilen gazlı içecekler, fazladan içilen sular, sindirilemeyen mide asidini bozan şeyler. Ama yani ne kadar çok görüyorum ben çevremde de var, midesi yanan insanlar, sürekli yiyip yiyip sonra bir de sindirebilmek için maden suyu içiyor. Halbuki o kadar zor değil.

Bu çok yeme isteğini sürekli işte Ramazan’da hissediyoruz biz. Özellikle ne kadar çok aslında yemek yiyoruz. İki dakika boş dursak — benim eskiden öyle bir huyum da vardı, açardım buzdolabını böyle bakardım sürekli, iki saatte bir ne var ne yok. Şimdi ofiste mutfağa gidiyorum böyle ara ara çay alma bahanesiyle. İşte güya buraya bir şeyler, meyveler, sağlıklı olduğunu zannettiğimiz bir şeyler ama durduk yerde çalıştırıyoruz sindirimi, yine insülin salgılıyoruz. Halbuki o bir öğün değil, yani o an yemek zorunda değilsin.

Ne zaman yiyeceksin peki? Mesela bununla ilgili yine yazarımızın söylediği — hep de yazarımız diyorum, doktor, uzman doktor unvanı olan. Ama biliyorsanız, ben bu podcast’te ve bu yazılarımda her zaman yazarın adını girişte zikredip ondan sonra hep “yazar” şeklinde devam ediyorum. Ondan dolayı yani onun kesinlikle doktorluğuna ya da diğer unvanlarına bir saygısızlık olarak algılanmasın.

Şöyle diyor mesela ne zaman yememiz gerekiyor? Acıktığınız zaman, ne kadar basit. Ne zaman kalkacaksınız? Doyduğunuz anda. Ama doyduğumuzu işte bir yarım saat sonra algıladığımız için çok yavaş yiyerek, çok uzun uzun çiğneyerek, biraz keyfini çıkartarak yemek lazım yani.

Ve mesela “sindirim ağızda başlar” gibi bir yanlış bilgi var. Sindirim gözle başlıyor, burunla. Hatta yiyeceğimiz şeyin kokusunu aldığımızda, gördüğümüzde vücut o hormonları salgılamaya başlıyor, hemen ağzınız sulanıyor. Mesela güzel bir yemek yiyeceğiniz zaman vücut kendini hazırlıyor. O kadar bunu yavaş yavaş yememiz gerekiyor; çok güzel çiğneyerek, uzun uzun, çok fazla karıştırmayarak yemekleri, hiçbir şeyi yakmayarak.

Kahve ile ilgili mesela — kahve, bütün kahvelerin neredeyse hepsinin kavrulma süreci, bilmem kaç yüz derecede yakılması, ondan sonra gelmesi, öğütülmesi, faydadan çok zarara çeviren bir form olabiliyor. İşte soğuk sıkım zeytinyağları, sonra alıp onu kavurmak yani yakmak. O kadar saçma şeyler yapıyoruz ki sağlık adı altında. Mesela çorba faydalı olabilecek bir yiyecekken üzerine o kızdırılmış yağları dökmek gitti, yani onun faydadan çok zarara döndü. Aynı kavrulmuş çerezler gibi.

Çiğ badem, çiğ fındık ne kadar mesela faydalıysa, kabak çekirdeği de bir protein kaynağı, bir de magnezyum kaynağı. Magnezyum için mesela hap alacağınıza, her gün değil, işte bak haftada iki kere bir avuç, iki avuç kabak çekirdeği yeseniz gece uykularınız bile düzelmiş.

Ki ben bunu deniyorum maç seyrederken, özellikle son zamanlarda normal ay çekirdeği yerine kabak çekirdeği yemeye başladım. Çok faydasını gördüm diyebilirim. Kabak çekirdeği o kadar — hem onu çok yiyemiyorsunuz, öyle açması da zor. O yüzden onun da içini satmaları mesela eskiden tuhaf gelirdi böyle çekirdek içi almak ama kabak çekirdeği çok işe yarıyor, çok faydalı. Salataya da koyabiliyorsunuz, aynı zamanda kesinlikle çok doyurucu ve protein kaynağı aynı zamanda.

İlginç bir şekilde hiç beklemezsiniz — işte bu yeşil yapraklı, mor sebzeler, meyveler o kadar önemli ki ve bunlar bir öğün aslında. Bunları öğünün yanında değil, tek başına bir öğün olarak tüketebilmek, tüketmek — deneyin yani, kesinlikle hiçbir şey kaybetmezsiniz ve çok daha uzun süre tok kalacaksınız diyebilirim.

Yeter artık bu kadar, sanki para alıyormuşum, reklam yapıyormuşum gibi algılanmasın. Ben biraz bu beslenme konularına takıntılıyım biliyorsunuz, dikkat etmeye çalışıyorum her zaman.

Babam rahmetli. Babam bir şeker hastası olarak son zamanlarında hep çok zorluklar çektiğinden, hatalı beslenmeyle ilaçlara, diyalize hatta mahkûm olduğundan ve en güzel yıllarında hastalıklarla cebelleştiğinden, belki de geç de olsa kendimce insanlara yol göstermeye çalışıyorum. Deneyimlerimi paylaşmaya çalışıyorum, sadece öyle okuyup geçmiyorum. Yani size de örnek olmaya çalışıyorum. Bu tecrübeler çünkü öyle kolay kazanılmıyor.

Hasta olmak zorunda değilsiniz. Çünkü kronik hastalıklarda özellikle, bu hap kullandıktan sonra çok daha zor çözüm ve bu vücut bize emanet. Bu organlarımızı, vücudumuzu düzgün kullanmalıyız, harap etmemeliyiz, yormamalıyız diye düşünüyorum.

Çok teşekkür ediyorum buraya kadar gelip dinlediğiniz, vakit ayırdığınız, bu bölümü bitirebildiğiniz için. Sağlıkla, afiyetle kalın inşallah. Haftaya yeni bir kitapla görüşmek dileğiyle. Hoşça kalın.